Bydło

Cielęta preparatami mlekozastępczymi opasa się do osiągnięcia końcowej masy ciała 160?180 kg, a częściowo nawet i powyżej tej granicy. Wraz ze wzrastającą masą ciała, zmniejszają się wymagania zwierzęcia co do udziału poszczególnych składników pokarmowych w paszy i w coraz większym stopniu możliwe jest zwiększenie udziału składników odżywczych, które nie pochodzą z mleka. Tak właśnie jest w przypadku mieszanki przeznaczonej na drugi okres opasu, który rozpoczyna się od osiągnięcia 90 kg masy ciała zwierząt. Dawka pokarmowa składa się wówczas w ł/s z ?Preparatu mlekozastępczego I” i w 2/s z ?Preparatu mlekozastępczego II”. Oznacza to, że przy zużyciu paszy na 1 kg przyrostu równym 1,4 kg w pierwszym okresie opasu i 1,6 kg w drugim okresie opasu, skarmia się 50 kg ?Preparatu mlekozastępczego I” oraz zależnie od czasu trwania drugiego okresu opasu, 120?150 kg ?Preparatu mlekozastępczego II” na każde cielę. Jest to szczególnie ważne przy opasie cieląt z zakupu. Wartość energetyczną preparatu mlekozastępczego, zawierającego 17?19% tłuszczu można oszacować na 1000?1100 j. skr. (1,67? 1,83 j.o., 9,85?10,80 MJ/kg). Preparat mlekozastępczy jest pod względem składu znacznie zbliżony do mleka [czytaj dalej]

Zakłady przetwórcze, jak i konsumenci domagają się cielęciny o jasnoczerwonej barwie. Wyznacza to metodę żywienia: cielęta opasowe muszą być przez cały okres opasania żywione płynną paszą. Dokarmianie cieląt niewielkimi ilościami pasz ?strukturalnych” (siano, słoma i in.) nie wpływa ujemnie na cechy użytkowe mięsa.Do określania zapotrzebowania na składniki pokarmowe opasanych cieląt, najbardziej pomocne są informacje o przyrostach dziennych cielęcia i składzie jego tuszy. Według Ellenbergera tusze cielęce zawierają do momentu osiągnięcia przez zwierzę 180 kg masy ciała, ok. 19% białka i w zasadzie ilość ta jest stała. Natomiast zawartość tłuszczu w tym okresie wzrasta z 3 do 9%. W miarę wydłużania się okresu opasania cieląt, wzrasta przeliczone na jednostkę przyrostu zapotrzebowanie na energię i białko, ponieważ w wyniku powiększania się masy ciała następuje podwyższenie potrzeb bytowych i produkcyjnych cieląt. Zapotrzebowanie cieląt na energię (j.skr. ? j.o.) i białko, zależnie od ich masy ciała. W praktyce stosuje się przeważnie dwa rodzaje mieszanek: ?Preparat mlekozastępczy I dla cieląt opasowych” oraz ?Preparat mlekozastępczy II dla cieląt opasowych powyżej 80 kg”. Jałówki opasane do [czytaj dalej]

Potrzeby pokarmowe buhajów hodowlanych używanych do rozpłodu podano wg Henniga (1972) w tabeli 52. Po osiągnięciu przez buhaje masy ciała 550?600 kg powinno się ograniczyć żywienie, aby zmniejszyć przyrosty wagowe, co zapobiega zbytniemu otłuszczeniu ciała. U buhajów ważących 1000?1200 kg odkładany jest głównie tłuszcz, co nie jest wskazane. Zapotrzebowanie bytowe buhajów rozpłodowych o masie ciała 1000 kg wynosi wg Menkego (1975) 4650 j. skr. (7,75 j.d., 45,72 MJ) i 465 g białka og. strawnego. Na 1000 g dziennego przyrostu m.c. przeznacza się więc 2110 j.skr. (3,52 j.o., 20,75 MJ). Jednak poszczególni autorzy nie są zgodni co do faktycznych potrzeb białkowych buhajów, gdyż brak jest z tego zakresu dostatecznie udokumentowanych wyników badań. Buhaje rozpłodowe trzeba zawsze tak żywić, aby utrzymywały się w dobrej kondycji hodowlanej, ponieważ tłuszcz odkładany jest również w jądrach co może ujemnie wpływać na zdolność rozpłodową. W miarę możliwości należy też unikać częstej zmiany dawki pokarmowej. Jeżeli zmiany takie muszą już następować, np. pod.czas przejścia na paszę zieloną, powinno odbywać się to stopniowo, tzn. należy nadal skarmiać pewną ilość paszy konserwowanej .(dobre siano). O bezpośrednim [czytaj dalej]

Żywienie w okresie odchowu buhajków hodowlanych powinno stwarzać przesłanki dla ich długotrwałego użytkowania, ponieważ stosowane metody oceny buhajów zakładają trzyletni okres oczekiwania na włączenie ich do rozpłodu. Selekcja hodowlana nakierowana w ostatnich latach na dobór zwierząt o dobrze wykształconej zdolności odkładania białka, zmusza do stosowania znacznie intensywniejszego żywienia w okresie odchowu, ale zapewniającego uzyskiwanie dobrej jakości nasienia. Przeciętne dzienne przyrosty m.c. w okresie od urodzenia do 420 dnia życia wynoszące 1200 g, uważane są w kołach hodowców za wcale nie zawyżone, jeśli chodzi o buhaje hodowlane z najlepszymi genetycznymi predyspozycjami do odkładania białka. Żywienie w okresie odchowu buhajków hodowlanych powinno stwarzać przesłanki dla ich długotrwałego użytkowania, ponieważ stosowane metody oceny buhajów zakładają trzyletni okres oczekiwania na włączenie ich do rozpłodu. Selekcja hodowlana nakierowana w ostatnich latach na dobór zwierząt o dobrze wykształconej zdolności odkładania białka, zmusza do stosowania znacznie intensywniejszego żywienia w okresie odchowu, ale zapewniającego uzyskiwanie dobrej jakości nasienia. Przeciętne dzienne przyrosty m.c. w okresie od [czytaj dalej]

W wielu badaniach wykazano pozytywny wpływ na pierwszą laktację zwiększonej intensywności żywienia podczas 4?6 ostatnich tygodni przed wycieleniem. Konieczność takiego żywienia uzasadniają następujące czynniki: 1.    Szybki przyrost masy płodu i intensywny jego rozwój w ostatnich tygodniach ciąży. 2.    Znaczne zmniejszenie przestrzeni żwacza przez płód, a tym samym spadek pobierania s.m., czyli występująca konieczność zwiększenia koncentracji składników pokarmowych w paszy . 3.    Wcześniejsza zmiana żywienia, przypadająca na ostatnie 3 tygodnie ciąży. Zmiana żywienia jest na ogół bardziej odczuwalna przez krowy pierwiastki niż krowy o wielokrotnej laktacji. Badania Foota i in. wykazały, że żywienie przygotowawcze szczególnie oddziałuje przez długi okres pierwszej laktacji wówczas, jeżeli karmienie ciężarnych jałówek było skąpe. Wyniki wspomnianego doświadczenia, w którym wszystkie krowy podczas laktacji żywiono jednakowo intensywnie. Żywienie przygotowawcze powinno trwać 2?3 tygodnie, ażeby dzienna różnica podawanej dodatkowo ilości paszy treściwej produkcyjnej przypadającej na krowę dziennie wynosiła w drugim okresie 2 kg. Przy zmniejszający się wówczas spożyciu pasz podstawowych ten 2 kg dodatek [czytaj dalej]

W drugim roku życia bydła można z dwóch powodów zrezygnować częściowo lub całkowicie z podawania paszy treściwej: po pierwsze, pojemność żwacza jest stosunkowo duża, a po drugie, początkowo konieczna jest koncentracja składników pokarmowych na poziomie ok. 5,2 MJ NEL/kg s.m., a następnie wymagania te maleją. Nie oznacza to jednak wcale, że młode bydło, szczególnie w pierwszej połowie drugiego roku życia można karmić tylko paszą małowartościową. Jak wynika z rys. 52 (wg Kirchgessnera 1978), odpowiadająca ilość dostarczanych składników pokarmowych strawność substancji organicznej ? jako wyraz koncentracji składników pokarmowych ? spada poniżej 60% dopiero od masy ciała wynoszącej ok. 400 kg. W sezonie wegetacyjnym ekonomiczne żywienie zapewnia pastwisko. Pastwiska dla wypasu młodego bydła ustępują znacznie pod względem intensywności użytkowania pastwiskom przemiennym w gospodarstwach utrzymujących krowy mleczne. Pomimo to, Cielęta mogą pobrać z zielonką 6?8 kg s.m. dziennie. Przy koncentracji składników pokarmowych ok. 5,6 NJ NEL/kg s.m., pokrywane” jest nie tylko zapotrzebowanie na te składniki, ale także i 10% dodatek, wymagany podczas okresu pastwiskowego. Przekarmienie trawą pastwiskową nie występuje. [czytaj dalej]

Metoda żywienia odchowywanych cieląt stosowana w 4. miesiącu ich życia, powinna być na ogół zachowana również w następnych miesiącach, ponieważ tylko w ten sposób może być zagwarantowana odpowiednia koncentracja składników pokarmowych potrzebnych do uzyskania zakładanych przyrostów m.c. Dopiero w drugiej połowie pierwszego roku odchowu można stopniowo redukować dzienną dawkę mieszanki treściwej, w zależności od jakości paszy podstawowej. Dotyczy to szczególnie cieląt urodzonych w jesieni, dla których w następnym roku przewidziane jest bardzo dobre pastwisko. Cielęta urodzone późną zimą lub wczesną wiosną powinny podczas pierwszego wypasu pastwiskowego zawsze otrzymywać dodatek paszy treściwej. W okresie żywienia zimowego dodatkowe ilości paszy treściwej są konieczne nawet przy najlepszej paszy podstawowej. Przykładem żywienia cieliczek w 5?6 miesiącu życia mogą być następujące dawki pokarmowe: 1.    1,0 kg dobrego siana pastwiskowego, 2,0?5,5 kg dobrej kiszonki z traw (30% s.m.), 1,5 kg mieszanki treściwej . 2.    1,5 kg dobrego siana łąkowego, 1 5?4,0 kg kiszonki z kukurydzy sprzątanej w fazie dojrzałości woskowej ziarna, 1,5 kg przemysłowej ?Mieszanki uzupełniającej w odchowie cieląt” (24% białka [czytaj dalej]

Do energetycznej oceny pasz stosowanych w żywieniu jałówek hodowlanych podczas odchowu, Towarzystwo Fizjologii Żywienia Zwierząt Gospodarskich zdecydowało również wprowadzić system NEL (DLG 1982). Kompromis ten pozwala uniknąć dwu różnych systemów energetycznej oceny pasz w gospodarstwach zajmujących się hodowlą bydła mlecznego. Energetyczne potrzeby bytowe jałówek utrzymywanych zwykle w oborach wolnowybiegowych są wyższe ? ze względu na zwiększoną ruchliwość i intensywniejszą przemianę materii ? w porównaniu z krowami o 8%  i wynoszą: potrzeby bytowe (MJ NEL/dzień) = 0,317 MJ NEL X W0’75. Towarzystwo Fizjologii Żywienia Zwierząt Gospodarskich uwzględniając zmniejszające się tempo odkładania białka z równoległym zwiększaniem się ilości odkładanego tłuszczu w okresie rozwoju (nadmierne otłuszczanie jest niedozwolone ), opracowało dla jałówek hodowlanych sumaryczne zapotrzebowanie na energię wyrażone w NEL (tab. 47). Wartości NEL przyporządkowane zostały przyrostom masy ciała, a dla lepszej orientacji tabela zawiera średnie wartości charakteryzujące zapotrzebowanie jałówek na suchą masę i białko ogólne strawne . Podczas średnio intensywnego odchowu jałówek hodowlanych,potrzeby w zakresie dziennego [czytaj dalej]

Pomiędzy poziomem żywienia podczas odchowu a późniejszą zdolnością do rozpłodu, istnieją biologiczne współzależności. Dojrzewanie płciowe można przyśpieszyć odpowiednim żywieniem, które podczas odchowu wpływa na zwiększenie przyrostów masy ciała. Dla dojrzałości hodowlanej młodego bydła znacznie ważniejsza jest bowiem masa ciała niż wiek. Z tego też względu na intensywność żywienia należy zwracać baczną uwagę. Hodowca decyduje zwykle o terminie pierwszego krycia jałówki znacznie częściej na podstawie wieku niż według stanu rozwojowego zwierząt. Zbyt jednak późny wiek krycia może być niekorzystny. Również został już. wielokrotnie udowodniony negatywny wpływ słabego żywienia na. różne cechy związane z płodnością, takie jak zahamowanie rozwoju pęcherzyków jajnikowych, opóźniona pierwsza ruja, trudności podczas porodu itp. Zróżnicowana intensywność odchowu jest nie tylko problemem z zakresu fizjologii żywienia, ale również ważnym zagadnieniem ekonomicznym. Wraz z wzrastającą intensywnością żywienia wzrasta nakład na koncentraty paszowe i w ten sposób koszty odchowu mogą wzrastać znacznie szybciej niż efekty żywieniowe. Z drugiej strony słabe żywienie obciąża efekt odchowu podwyższonymi [czytaj dalej]

U cieląt nieprawidłowe żywienie, szczególnie w okresie pojenia bardzo szybko doprowadza do wystąpienia biegunki i różnych schorzeń. Przyczyną tego może być sama pasza lub sposób jej skarmiania. Jako najczęstsze błędy można tu wymienić: 1.    Składowanie preparatu mlekozastępczego w wilgotnym miejscu i spowodowane tym samym zepsucie paszy. 2.    Zbyt niska temperatura pójła podczas jego przygotowania, a następnie pojenia (przestrzegać zakresu temperatur podanego w instrukcji producenta!), tworzenie się brył w wyniku niedokładnego mieszania (stosować miksery) oraz nierównomierne dawkowanie. 3.    Zbyt wczesne dokarmianie paszami stałymi, szczególnie zaś cieląt pochodzących z zakupu. 4.    Niewłaściwa jakość mleka chudego lub serwatki. 5.    Niedostateczna czystość, a także nieregularny czas pojenia z występującym niekiedy przekarmieniem. 6.    Zbyt duże dawki paszy treściwej przy jednocześnie małych ilościach siana lub złej jego jakości. W razie wystąpienia biegunki pierwszym środkiem zaradczym jest zrezygnowanie z pójła i podanie w jego miejsce naparu z rumianku i kopru z domieszką preparatu przepisanego przez lekarza weterynarii. Biegunką hamuje również siemie lniane oraz sproszkowany węgiel [czytaj dalej]