Bydło

Archive for the ‘Trawienie i przemiana materii u przeżuwaczy’ Category

Charakterystyczną cechą przewodu pokarmowego przeżuwaczy jest 4-komorowy żołądek, w którym tylko trawieniec ma gruczoły trawienne. Zwacz, czepiec, księgi, czyli tzw. przedżołądki, stanowią miejsce charakterystycznej symbiozy pomiędzy zwierzęciem-gospodarzem a mikroorganizmami. Stąd też ciągły stan równowagi biologicznej w przedżołądkach jest najistotniejszym warunkiem spełnienia ich funkcji.Przedżołądki stanowią olbrzymią przestrzeń fermentacyjną (kadź fermentacyjna), która składa się ze żwacza, czepca i ksiąg. Dopiero w trawieńcu znajdują się gruczoły wydzielnicze. Dla porównania na rys. 1 przedstawiono schematycznie wielokomorowy żołądek przeżuwaczy i jednokomorowy żołądek świń. Żwacz ma największą, objętość i wypełnia prawie całkowicie lewą górną połowę jamy brzusznej; nieregularnie przebiegające mięśnie żwacza dzielą go na dwa worki żwaczowe z dwoma workami ślepymi. Żwacz łączy się z czepcem przez szeroki otwór tworząc w ten sposób funkcjonalną jednostkę nazwaną przestrzenią żwaczowo-czepcową. Czepiec położony jest przy przeponie. Przy ujściu przełyku, między żwaczem a czepcem, znajduje się przedsionek żwacza. Czepiec połączony jest z trawieńcem poprzez księgi. Przedłużeniem [czytaj dalej]

Składniki pokarmowe występują w paszach w różnorodnych formach i związkach chemicznych. W procesie trawienia muszą one ulec przemianie do takiej formy, która umożliwi ich wykorzystanie przez organizm zwierzęcia. Tylko bowiem to, co zostanie strawione, jest przydatne w przemianie materii. W prawidłowym żywieniu przeżuwaczy szczególne znaczenie ma ilość i jakość substancji podporowych tkanek roślinnych (włókno). Ta olbrzymia masa węglowodanów, tworzących ściany komórek roślinnych (celuloza, hemicelulozy, pektyny i in.), może być wykorzystana przez zwierzę tylko dzięki działalności mikroorganizmów bytujących w przedżołądkach. Proces ten ma ogromne znaczenie gospodarcze. Produktami przemiany mikrobiologicznej paszy są krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które poprzez ścianki żwacza dostają się do krwi, a następnie do miejsc ich zapotrzebowania, stanowiąc ważne substancje podstawowe dla zaopatrzenia energetycznego i syntezy produktów zwierzęcych. Pewną niekorzystną cechą tego procesu mikrobiologicznego jest występujący przy tym połączony ze stratami rozkład węglowodanów zapasowych (skrobia, cukry) a także białek pasz, które mogłyby być trawione przez enzymy własne zwierzęcia. U przeżuwaczy działanie enzymów [czytaj dalej]