Bydło

Opasanie cieląt preparatami mlekozastępczymi

admin — Sat, 19 Jun 2010 09:29:36 +0000

Cielęta preparatami mlekozastępczymi opasa się do osiągnięcia końcowej masy ciała 160?180 kg, a częściowo nawet i powyżej tej granicy. Wraz ze wzrastającą masą ciała, zmniejszają się wymagania zwierzęcia co do udziału poszczególnych składników pokarmowych w paszy i w coraz większym stopniu możliwe jest zwiększenie udziału składników odżywczych, które nie pochodzą z mleka. Tak właśnie jest w przypadku mieszanki przeznaczonej na drugi okres opasu, który rozpoczyna się od osiągnięcia 90 kg masy ciała zwierząt.
Dawka pokarmowa składa się wówczas w ł/s z ?Preparatu mlekozastępczego I” i w 2/s z ?Preparatu mlekozastępczego II”. Oznacza to, że przy zużyciu paszy na 1 kg przyrostu równym 1,4 kg w pierwszym okresie opasu i 1,6 kg w drugim okresie opasu, skarmia się 50 kg ?Preparatu mlekozastępczego I” oraz zależnie od czasu trwania drugiego okresu opasu, 120?150 kg ?Preparatu mlekozastępczego II” na każde cielę. Jest to szczególnie ważne przy opasie cieląt z zakupu.
Wartość energetyczną preparatu mlekozastępczego, zawierającego 17?19% tłuszczu można oszacować na 1000?1100 j. skr. (1,67? 1,83 j.o., 9,85?10,80 MJ/kg). Preparat mlekozastępczy jest pod względem składu znacznie zbliżony do mleka krowiego. Przyzwyczajenie cieląt do preparatu w pierwszych tygodniach opasu decyduje jednak często o późniejszym sukcesie. Jest to szczególnie ważne w przypadku cieląt pochodzących z zakupu.
W dniu zakupu cieląt korzystniej jest zamiast pójła z preparatu mlekozastępczego, podać jedynie 1?2 1 ciepłej herbaty, w której trzeba zgodnie z wskazówkami producenta, rozmieszać preparat witaminowo-antybiotykowy. Na drugi odpas podaje się, zależnie od masy ciała cielęcia, 1,5?2 1 pójła, przygotowanego z 80 g preparatu mlekozastępczego, rozpuszczonego w 1 litrze wody. W dalszym ciągu trzytygodniowego okresu przyzwyczajania, zwiększa się stopniowo ilość pójła do 6 litrów, podnosi koncentrację preparatu mlekozastępczego do 120?150 g/l wody i skarmia dwa razy dziennie. Gdy cielęta chętnie piją pójło można zwiększyć jego dzienną dawkę. W pierwszym tygodniu opasu opłaca się ograniczyć intensywność żywienia. Konieczna jest jednak skrupulatna obserwacja zwierząt. Celowe może okazać się powtórzenie dawki preparatu witaminowo-antybiotykowego.
Po takim wstępnym żywieniu w ciągu pierwszego tygodnia, rozpoczyna się właściwe opasanie. Teraz najważniejsze jest, ażeby poprzez wysokie spożycie preparatu mlekozastępczego stworzyć warunki dla intensywnego wzrostu, ponieważ jedynie cielęta opasowe o wysokich przyrostach dziennych dostarczają cielęciny o właściwościach preferowanych na rynku mięsnym.
Wystarczające spożycie paszy można osiągnąć, stosując duże ilości pójła o średniej koncentracji lub też średnie ilości pójła, ale o wysokiej koncentracji. Trzeba jednak pokryć fizjologiczne zapotrzebowanie na wodę. Rozpoczyna się on przy masie cieląt ok. 60 kg, którą osiąga się w warunkach bawarskich po pierwszym wstępnym okresie opasu. Cielęta karmi się dwa razy dziennie.
W podanym okresie opasania należy liczyć się z przyrostem masy ciała od 60 do ok. 165 kg. Odpowiada to średnim dobowym przyrostom ok. 1350 g, przy czym podczas niektórych tygodni drugiej połowy opasu konieczny jest przyrost dzienny masy ciała 1600 g.

Zapotrzebowanie na składniki pokarmowe

admin — Sat, 19 Jun 2010 09:26:28 +0000

Zakłady przetwórcze, jak i konsumenci domagają się cielęciny o jasnoczerwonej barwie. Wyznacza to metodę żywienia: cielęta opasowe muszą być przez cały okres opasania żywione płynną paszą. Dokarmianie cieląt niewielkimi ilościami pasz ?strukturalnych” (siano, słoma i in.) nie wpływa ujemnie na cechy użytkowe mięsa.Do określania zapotrzebowania na składniki pokarmowe opasanych cieląt, najbardziej pomocne są informacje o przyrostach dziennych cielęcia i składzie jego tuszy. Według Ellenbergera tusze cielęce zawierają do momentu osiągnięcia przez zwierzę 180 kg masy ciała, ok. 19% białka i w zasadzie ilość ta jest stała. Natomiast zawartość tłuszczu w tym okresie wzrasta z 3 do 9%.
W miarę wydłużania się okresu opasania cieląt, wzrasta przeliczone na jednostkę przyrostu zapotrzebowanie na energię i białko, ponieważ w wyniku powiększania się masy ciała następuje podwyższenie potrzeb bytowych i produkcyjnych cieląt.
Zapotrzebowanie cieląt na energię (j.skr. ? j.o.) i białko, zależnie od ich masy ciała.
W praktyce stosuje się przeważnie dwa rodzaje mieszanek: ?Preparat mlekozastępczy I dla cieląt opasowych” oraz ?Preparat mlekozastępczy II dla cieląt opasowych powyżej 80 kg”. Jałówki opasane do wysokiej końcowej masy ciała pobierają ok. 5% mniej składników pokarmowych, gdyż ich potencjał wzrostowy w porównaniu do buhajków szybciej się obniża.
Cielęta opasa się przemysłowymi mieszankami pasz tak, że podawanie zapotrzebowania na składniki mineralne i witaminy jest zbędne, gdyż wytwórnie stosują naukowo opracowane i sprawdzone receptury.
Opasanie cieląt mlekiem pełnym nie wchodzi w rachubę, gdy odpowiednie do wielkości przyrostów masy ciała pokrycie zapotrzebowania na składniki pokarmowe jest możliwe jedynie do momentu osiągnięcia przez nie ok. 100 kg m.c., a poza tym nadmiernie wzrastają koszty żywienia. Ponadto w przyszłości opasać się będzie głównie cielęta pochodzące z zakupu z gospodarstw specjalistycznych, które nie będą dysponować mlekiem pełnym. Do dyspozycji pozostaną więc pasze mlekozastępcze.

Żywienie buhajów rozpłodowych

admin — Sat, 19 Jun 2010 09:22:23 +0000

Potrzeby pokarmowe buhajów hodowlanych używanych do rozpłodu podano wg Henniga (1972) w tabeli 52. Po osiągnięciu przez buhaje masy ciała 550?600 kg powinno się ograniczyć żywienie, aby zmniejszyć przyrosty wagowe, co zapobiega zbytniemu otłuszczeniu ciała. U buhajów ważących 1000?1200 kg odkładany jest głównie tłuszcz, co nie jest wskazane. Zapotrzebowanie bytowe buhajów rozpłodowych o masie ciała 1000 kg wynosi wg Menkego (1975) 4650 j. skr. (7,75 j.d., 45,72 MJ) i 465 g białka og. strawnego. Na 1000 g dziennego przyrostu m.c. przeznacza się więc 2110 j.skr. (3,52 j.o., 20,75 MJ). Jednak poszczególni autorzy nie są zgodni co do faktycznych potrzeb białkowych buhajów, gdyż brak jest z tego zakresu dostatecznie udokumentowanych wyników badań.
Buhaje rozpłodowe trzeba zawsze tak żywić, aby utrzymywały się w dobrej kondycji hodowlanej, ponieważ tłuszcz odkładany jest również w jądrach co może ujemnie wpływać na zdolność rozpłodową. W miarę możliwości należy też unikać częstej zmiany dawki pokarmowej. Jeżeli zmiany takie muszą już następować, np. pod.czas przejścia na paszę zieloną, powinno odbywać się to stopniowo, tzn. należy nadal skarmiać pewną ilość paszy konserwowanej .(dobre siano). O bezpośrednim wpływie żywienia na jakość nasienia nie można jednoznacznie orzekać, ponieważ plemniki powstają już ok. 2 miesiące przed ejakulacją; przyczyna obniżenia jakości nasienia może nawet występować wg Leidela, na 10 tygodni wcześniej.
Normując pasze wg faktycznych potrzeb buhajów, trzeba jednocześnie pamiętać o zasadach prawidłowego żywienia, tak jak u wszystkich przeżuwaczy. Szczególną uwagę powinno się zwrócić na dobrą jakość paszy. Przede wszystkim należy unikać pasz zawierających substancje obce (roztocze, pleśnie i in.), ponieważ może wystąpić niekontrolowane oddziaływanie na jakość nasienia. W bawarskich stacjach unasieniania stosuje się przez cały rok cobsy z suszu traw. Zapewniają one jednakowe żywienie w ciągu całego roku . Można też stosować przykładowo następujące dawki pokarmowe, które pokrywają w pełni zapotrzebowanie pokarmowe buhajów używanych do unasieniania:
1.   7 kg siana
7   kg kiszonki z kukurydzy
4 kg mieszanki treściwej
2.   5 kg cobsów z suszu traw
10 kg kiszonki z kukurydzy
2   kg słomy
3   kg mieszanki treściwej
3.   3 kg siana łąkowego
8   kg siana z lucerny
2 kg cobsów z suszu lucerny
3,5 kg mieszanki treściwej.
Konieczne jest 2-krotne dzienne zadawanie pasz podstawowych i bieżąca kontrola poideł.
Szczególną uwagę należy zwrócić na dostateczne zaopatrzenie w witaminę A i mikroelementy: cynk, mangan i jod. Niedobór witaminy A prowadzi do zmniejszenia popędu płciowego, obniżenia liczby i ruchliwości plemników oraz częstszego ich zwyrodnienia. W jaskrawych przypadkach degeneracji ulega nabłonek rozrodczy kanalików nasiennych oraz dochodzi do zaniku jąder i dodatkowych gruczołów płciowych. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę A wynosi 80?100 tys. j.m. Oprócz tego dzienna dawka pokarmowa powinna zawierać przynajmniej 200 mg 5-karotenu.
Cynk decyduje o prawidłowych czynnościach nabłonka rozrodczego kanalików nasiennych jąder, a przez obecność w wydzielinie gruczołu krokowego wpływa zasadniczo na dojrzewanie nasienia. Jako zaś składnik wielu enzymów, bierze udział w przemianie materii. Mieszanka mineralna podawana buhajom w ilości 150 g dziennie powinna zawierać 6 g Zn/kg. Mangan (ok. 3 g/kg mieszanki mineralnej) pobudza popęd płciowy i zapobiega zwyrodnieniu jąder. Jod jest niezbędny do prawidłowej czynności tarczycy i poprzez nią współdziała w czynnościach układu: podwzgórze-przysadka ? dodatkowe gruczoły płciowe czyli neurohormonalnego układu sterowania cyklem płciowym. Do zabiegów uzupełniających prawidłowe żywienie należy codzienny ruch buhajków, który pozwala na utrzymanie kondycji.

Żywienie podczas odchowu

admin — Sat, 19 Jun 2010 09:20:48 +0000

Żywienie w okresie odchowu buhajków hodowlanych powinno stwarzać przesłanki dla ich długotrwałego użytkowania, ponieważ stosowane metody oceny buhajów zakładają trzyletni okres oczekiwania na włączenie ich do rozpłodu.
Selekcja hodowlana nakierowana w ostatnich latach na dobór zwierząt o dobrze wykształconej zdolności odkładania białka, zmusza do stosowania znacznie intensywniejszego żywienia w okresie odchowu, ale zapewniającego uzyskiwanie dobrej jakości nasienia. Przeciętne dzienne przyrosty m.c. w okresie od urodzenia do 420 dnia życia wynoszące 1200 g, uważane są w kołach hodowców za wcale nie zawyżone, jeśli chodzi o buhaje hodowlane z najlepszymi genetycznymi predyspozycjami do odkładania białka. Żywienie w okresie odchowu buhajków hodowlanych powinno stwarzać przesłanki dla ich długotrwałego użytkowania, ponieważ stosowane metody oceny buhajów zakładają trzyletni okres oczekiwania na włączenie ich do rozpłodu.
Selekcja hodowlana nakierowana w ostatnich latach na dobór zwierząt o dobrze wykształconej zdolności odkładania białka, zmusza do stosowania znacznie intensywniejszego żywienia w okresie odchowu, ale zapewniającego uzyskiwanie dobrej jakości nasienia. Przeciętne dzienne przyrosty m.c. w okresie od urodzenia do 420 dnia życia wynoszące 1200 g, uważane są w kołach hodowców za wcale nie zawyżone, jeśli chodzi o buhaje hodowlane z najlepszymi genetycznymi predyspozycjami do odkładania białka.

Żywienie przygotowawcze jałówek wysokocielnych

admin — Sat, 19 Jun 2010 09:17:53 +0000

W wielu badaniach wykazano pozytywny wpływ na pierwszą laktację zwiększonej intensywności żywienia podczas 4?6 ostatnich tygodni przed wycieleniem. Konieczność takiego żywienia uzasadniają następujące czynniki:
1.   Szybki przyrost masy płodu i intensywny jego rozwój w ostatnich tygodniach ciąży.
2.   Znaczne zmniejszenie przestrzeni żwacza przez płód, a tym samym spadek pobierania s.m., czyli występująca konieczność zwiększenia koncentracji składników pokarmowych w paszy .
3.   Wcześniejsza zmiana żywienia, przypadająca na ostatnie 3 tygodnie ciąży. Zmiana żywienia jest na ogół bardziej odczuwalna przez krowy pierwiastki niż krowy o wielokrotnej laktacji.
Badania Foota i in. wykazały, że żywienie przygotowawcze szczególnie oddziałuje przez długi okres pierwszej laktacji wówczas, jeżeli karmienie ciężarnych jałówek było skąpe. Wyniki wspomnianego doświadczenia, w którym wszystkie krowy podczas laktacji żywiono jednakowo intensywnie.
Żywienie przygotowawcze powinno trwać 2?3 tygodnie, ażeby dzienna różnica podawanej dodatkowo ilości paszy treściwej produkcyjnej przypadającej na krowę dziennie wynosiła w drugim okresie 2 kg. Przy zmniejszający się wówczas spożyciu pasz podstawowych ten 2 kg dodatek paszy treściwej wyrównuje wzrastające potrzeby żywieniowe jałówek. Uwzględniając zapotrzebowanie składników pokarmowych na wzrost ciężarnych jałówek podczas żywienia przygotowawczego dawka pokarmowa w pierwszym okresie powinna zawierać ok. 700 g białka ogólnego strawnego i 46 MJ NEL, a w drugim okresie 850 g białka ogólnego stawnego .
Oczywiście, podczas żywienia przygotowawczego wysokocielnych jałówek należy zachować bardzo dużą ostrożność, gdyż wykazują one skłonność do nadmiernego odkładania tłuszczu. Mimo to przy zmianie żywienia przygotowawczego na żywienie okresu laktacyjnego, które następuje w ostatnich 3 tygodniach przed wycieleniem powinno się zwiększyć ilość paszy treściwej w dawce pokarmowej. Konieczne jest też zwiększenie dawki składników mineralnych i witamin, gdyż w ostatnich tygodniach ciąży są one intensywnie odkładane przez płód, a ponadto u wysokocielnych jałówek
występuje intensywniejsza przemiana materii. Stosunek Ca : P powinien w miarę możliwości, kształtować się w dawce pokarmowej jak 1,5 :1. Nadwyżek Ca należy w tym okresie tak samo unikać jak niedoborów P. Jałówki wysokocielne jak i zasuszone krowy wykazują podobne zapotrzebowanie na składniki mineralne. Dawka pokarmowa powinna w tym czasie zawierać ok. 45 g Ca, 35 g P, 14 g Mg i 10 g Na. Ponadto dzienna porcja mieszanki mineralnej (ok. 100 g) dla wysokocielnej jałówki powinna zawierać ok. 100 000 j.m. witaminy A w celu wzbogacenia siary w tę witaminę.

Żywienie w drugim roku życia

admin — Sat, 19 Jun 2010 09:15:33 +0000

W drugim roku życia bydła można z dwóch powodów zrezygnować częściowo lub całkowicie z podawania paszy treściwej: po pierwsze, pojemność żwacza jest stosunkowo duża, a po drugie, początkowo konieczna jest koncentracja składników pokarmowych na poziomie ok. 5,2 MJ NEL/kg s.m., a następnie wymagania te maleją. Nie oznacza to jednak wcale, że młode bydło, szczególnie w pierwszej połowie drugiego roku życia można karmić tylko paszą małowartościową. Jak wynika z rys. 52 (wg Kirchgessnera 1978), odpowiadająca ilość dostarczanych składników pokarmowych strawność substancji organicznej ? jako wyraz koncentracji składników pokarmowych ? spada poniżej 60% dopiero od masy ciała wynoszącej ok. 400 kg.
W sezonie wegetacyjnym ekonomiczne żywienie zapewnia pastwisko.
Pastwiska dla wypasu młodego bydła ustępują znacznie pod względem intensywności użytkowania pastwiskom przemiennym w gospodarstwach utrzymujących krowy mleczne. Pomimo to, Cielęta mogą pobrać z zielonką 6?8 kg s.m. dziennie. Przy koncentracji składników pokarmowych ok. 5,6 NJ NEL/kg s.m., pokrywane” jest nie tylko zapotrzebowanie na te składniki, ale także i 10% dodatek, wymagany podczas okresu pastwiskowego. Przekarmienie trawą pastwiskową nie występuje. Ponieważ porost jest prawie zawsze ubogi w Na (poniżej 0,5 g/kg s.m.) należy na bieżąco udostępniać bydłu lizawki solne, umieszczając je najlepiej pod wiatami pastwiskowymi. Nie trzeba również zapominać o zwalczaniu pasożytów pastwiskowych, ponieważ mogą one znacznie zmniejszać przyrost zwierząt.
W okresie żywienia zimowego zadaje się do woli konserwowane pasze zielone o średniej koncentracji składników pokarmowych. Pasza podstawowa o miernej wartości wymaga dodatku suszonych wysłodków buraczanych. Karmienie młodego bydła do woli kiszonką z kukurydzy prowadzi zwykle do przekarmienia. Dlatego też ilość kiszonki z kukurydzy należy ograniczać, zaś zwierzęta powinny być dokarmiane gorszej jakości sianem lub słomą.
Pobranie przez zwierzęta 4,5?6 kg s.m. z kiszonką z kukurydzy
zapewnia wprawdzie dostateczne zaopatrzenie w energię, lecz występuje wówczas niedobór ok. 130?175 g białka ogólnego strawnego. Wyrównać ten niedobór można przez dodatek 0,5 kg poekstrakcyjnej śruty sojowej lub innej wysokobiałkowej paszy uzupełniającej, do której dodaje się ponadto mieszankę mineralną bogatą w Ca (ponad 20%) i uzupełnioną witaminami. Kiszonka z liści buraczanych powinna być uzupełniana sianem lub dobrą słomą pastewną. Na każde 20?25 kg takiej kiszonki konieczny jest dodatek 3? ?4 kg suchej paszy objętościowej. Dawkę paszy podstawowej uzupełnia się dodatkowo 1 kg suszonych wysłodków i 50?70 g witaminizowanej, bogatej w fosfor mieszanki mineralnej.
W drugim roku życia jałówek, z uwagi na zmniejszone wymagania dotyczące koncentracji składników pokarmowych w dawce, zasadniczą lub wyłączną paszą podstawową może być uzdatniona słoma. W wielu doświadczeniach żywieniowych przeprowadzonych w Zakładzie Doświadczalnym Chowu Zwierząt w Aulendorf wykazano, że jałówki (niemieckie Simentale) powyżej 350 kg, szczególnie chętnie pobierały słomę traktowaną NH3, która może pokryć bardzo znaczną część zapotrzebowania na pasze podstawowe.
Z badań przeprowadzonych przez Scholza (1981) wynika, że dzienna ilość pobieranej słomy traktowanej NH3 przez 18-miesięczne jałówki odpowiadała na początku 15-tygodniowego doświadczenia ok. 1,4%, a w końcowej jego fazie ok. 1,9% masy ciała jałówek.
Zwierzęta otrzymywały obok wymaganej normami ilości składników mineralnych i witamin, dodatkowo dziennie tylko 500 g otrąb pszennych, uzyskując średnie przyrosty dzienne m.c. ok. 400 g. Okres doświadczalny nie miał też żadnego ujemnego wpływu na zdrowie zwierząt, przebieg wycieleń, żywotność urodzonych cieląt i wydajność mleczną pierwiastek.
Optymalny termin pierwszego krycia lub inseminacji następuje, gdy masa ciała jałówki osiąga ok. 400 kg. Jeśli stosuje się podaną intensywność żywienia masę tę osiąga bydło w wieku 1,5 roku. Natomiast przy zwiększonej intensywności odchowu konieczne jest wcześniejsze krycie; inseminowanie w wieku poniżej 1,V4 roku wchodzi w rachubę jedynie wtedy, gdy cielęta odchowywane są przy matkach. Optymalny wiek pierwszego wycielenia określa się na wiek 27 mies.

Żywienie w pierwszym roku życia

admin — Sat, 19 Jun 2010 09:13:38 +0000

Metoda żywienia odchowywanych cieląt stosowana w 4. miesiącu ich życia, powinna być na ogół zachowana również w następnych miesiącach, ponieważ tylko w ten sposób może być zagwarantowana odpowiednia koncentracja składników pokarmowych potrzebnych do uzyskania zakładanych przyrostów m.c. Dopiero w drugiej połowie pierwszego roku odchowu można stopniowo redukować dzienną dawkę mieszanki treściwej, w zależności od jakości paszy podstawowej. Dotyczy to szczególnie cieląt urodzonych w jesieni, dla których w następnym roku przewidziane jest bardzo dobre pastwisko. Cielęta urodzone późną zimą lub wczesną wiosną powinny podczas pierwszego wypasu pastwiskowego zawsze otrzymywać dodatek paszy treściwej. W okresie żywienia zimowego dodatkowe ilości paszy treściwej są konieczne nawet przy najlepszej paszy podstawowej.
Przykładem żywienia cieliczek w 5?6 miesiącu życia mogą być następujące dawki pokarmowe:
1. 1,0 kg dobrego siana pastwiskowego,
2,0?5,5 kg dobrej kiszonki z traw (30% s.m.), 1,5 kg mieszanki treściwej .
2. 1,5 kg dobrego siana łąkowego,
1 5?4,0 kg kiszonki z kukurydzy sprzątanej w fazie dojrzałości woskowej ziarna, 1,5 kg przemysłowej ?Mieszanki uzupełniającej w odchowie cieląt” (24% białka ok.).
Te przykładowe dawki, przez wzrastający udział kiszonki, pokrywają zwiększające się zapotrzebowanie na składniki pokarmowe i uwzględniają także w podawanej paszy treściwej niezbędne uzupełnienie mineralno-witaminowe.
Znaczące pobieranie składników pokarmowych na pastwisku następuje dopiero w drugiej połowie pierwszego roku życia cieląt. Na dobrze utrzymanym pastwisku, będącym w stanie ?dojrzałości pastwiskowej” półroczne bydło, może po kilkutygodniowym okresie przyzwyczajania zjeść dziennie ok. 12 kg trawy, zaś roczne bydło ? dwukrotnie więcej. W początkowym okresie wypasu istnieje zatem niedobór energii, który można uzupełnić dodatkiem 0,5?1,0 kg śruty zbożowej ? także w kombinacji z suchymi wysłodkami buraczanymi. Bydło w wieku V4?1 roku może być należycie żywione na bardzo dobrym pastwisku, bez dodatku paszy treściwej. Młode bydło podczas pierwszego sezonu pastwiskowego, powinno mieć jeszcze możliwość pobierania niewielkiej ilości siana w oborze. Zaopatrzenie w składniki mineralne następuje poprzez podawanie
30?40 g mieszanki mineralnej z udziałem 10°/o Na, przy stosunku Ca : P wynoszącym ok. 2 : 1.

Zapotrzebowanie na składniki pokarmowe, związki mineralne i witaminy

admin — Sat, 19 Jun 2010 09:11:14 +0000

Do energetycznej oceny pasz stosowanych w żywieniu jałówek hodowlanych podczas odchowu, Towarzystwo Fizjologii Żywienia Zwierząt Gospodarskich zdecydowało również wprowadzić system NEL (DLG 1982). Kompromis ten pozwala uniknąć dwu różnych systemów energetycznej oceny pasz w gospodarstwach zajmujących się hodowlą bydła mlecznego.
Energetyczne potrzeby bytowe jałówek utrzymywanych zwykle w oborach wolnowybiegowych są wyższe ? ze względu na zwiększoną ruchliwość i intensywniejszą przemianę materii ? w porównaniu z krowami o 8% i wynoszą:
potrzeby bytowe (MJ NEL/dzień) = 0,317 MJ NEL X W0’75. Towarzystwo Fizjologii Żywienia Zwierząt Gospodarskich uwzględniając zmniejszające się tempo odkładania białka z równoległym zwiększaniem się ilości odkładanego tłuszczu w okresie rozwoju (nadmierne otłuszczanie jest niedozwolone ), opracowało dla jałówek hodowlanych sumaryczne zapotrzebowanie na energię wyrażone w NEL (tab. 47). Wartości NEL przyporządkowane zostały przyrostom masy ciała, a dla lepszej orientacji tabela zawiera średnie wartości charakteryzujące zapotrzebowanie jałówek na suchą masę i białko ogólne strawne .
Podczas średnio intensywnego odchowu jałówek hodowlanych,potrzeby w zakresie dziennego spożycia paszy rosną szybciej niż zapotrzebowanie na NEL. Z tych to względów koncentracja energii w dziennej dawce pokarmowej w początkowym okresie odchowu powinna wynosić przynajmniej 6,0 MJ NEL/kg s.m., a w końcowym okresie odchowu ok. 4,5 MJ NEL/kg s.m.
Nieznaczne zmniejszenie dostarczanej energii i białka może byc tolerowane, jeżeli występuje w krótkim okresie. Należy jednak zawsze dążyć do równomiernego przebiegu wzrostu. W każdym razie należy unikać przemiennych okresów niedokarmiania i przekarmiania, licząc na kompensację wzrostu, gdyż mamy tu do czynienia ze zwierzętami, które odchowywane są z myślą o długotrwałym okresie produkcyjnym. Jednoroczna cieliczka powinna osiągnąć w przybliżeniu połowę masy ciała dorosłej krowy. Z gospodarczego punktu widzenia, optymalny wiek krowy pierwiastki podczas wycielania określany jest najczęściej na 25?28 miesięcy.
Rosnącym zwierzętom hodowlanym należy zapewnić dobre zaopatrzenie w składniki mineralne i witaminy. Istnieje wówczas możliwość późniejszego wykorzystywania odłożonych składników mineralnych, a więc podczas ciąży i na początku laktacji organizm dysponuje wystarczającą ilością tych tak ważnych dla życia substancji budulcowych i czynnych. Konieczne jest zwykle uzupełnianie dawki pokarmowej w wapń (Ca), fosfor (P), magnez (Mg) i sód (Na).
Uzupełnianie składników mineralnych uzależnione jest od ich zawartości w paszy podstawowej i następuje przez dodatek mieszanki mineralnej. Mieszanka ta pokrywa na ogół także zapotrzebowanie odchowywanego bydła na mikroelementy. Jako wartości orientacyjne dla dawki pokarmowej mogą służyć przyjęte za Hennigiem (1972) następujące liczby (mg/kg s.m. paszy): miedź ? 8, żelazo ? 50, cynk ? 40?50 i mangan ? 60.
Bydło w okresie wzrostu zaopatruje się samodzielnie w witaminy należące do grupy B oraz witaminę C (p. str. 30). Konieczne jest natomiast stałe uzupełnianie dawki witaminami A i D. Gdy zaś chodzi o witaminę E, konieczność bieżącego jej uzupełniania oceniana jest dość rozmaicie. Według Kirchgessnera (1982) orientacyjne zapotrzebowanie dla rosnącego bydła wynosi dziennie 70?100 j.m. witaminy A i ok. 10 j.m. witaminy D na każdy kilogram masy ciała. Dzienne zapotrzebowanie rosnącej jałówki wzrasta zatem od ok. 15 000 do 50 000 j.m. witaminy A. W okresie żywienia zimowego konieczne jest uzupełnianie witamin mieszanką mineralną witaminizowaną.

Wstęp

admin — Sat, 19 Jun 2010 09:10:07 +0000

Pomiędzy poziomem żywienia podczas odchowu a późniejszą zdolnością do rozpłodu, istnieją biologiczne współzależności. Dojrzewanie płciowe można przyśpieszyć odpowiednim żywieniem, które podczas odchowu wpływa na zwiększenie przyrostów masy ciała. Dla dojrzałości hodowlanej młodego bydła znacznie ważniejsza jest bowiem masa ciała niż wiek. Z tego też względu na intensywność żywienia należy zwracać baczną uwagę. Hodowca decyduje zwykle o terminie pierwszego krycia jałówki znacznie częściej na podstawie wieku niż według stanu rozwojowego zwierząt. Zbyt jednak późny wiek krycia może być niekorzystny. Również został już. wielokrotnie udowodniony negatywny wpływ słabego żywienia na. różne cechy związane z płodnością, takie jak zahamowanie rozwoju pęcherzyków jajnikowych, opóźniona pierwsza ruja, trudności podczas porodu itp.
Zróżnicowana intensywność odchowu jest nie tylko problemem z zakresu fizjologii żywienia, ale również ważnym zagadnieniem ekonomicznym. Wraz z wzrastającą intensywnością żywienia wzrasta nakład na koncentraty paszowe i w ten sposób koszty odchowu mogą wzrastać znacznie szybciej niż efekty żywieniowe. Z drugiej strony słabe żywienie obciąża efekt odchowu podwyższonymi kosztami stałymi.
Wpływ intensywności odchowu na późniejszą wydajność mleczną jest wciąż często dyskutowanym zagadnieniem, na które nie można jednoznacznie odpowiedzieć. Natomiast pozytywny wpływ intensywnego żywienia podczas ostatnich 4?6 tygodni ciąży na późniejszą laktację, został już wielokrotnie udowodniony. Między intensywnością odchowu a długością użytkowania krów nie można było znaleźć żadnych ścisłych współzależności, aczkolwiek często przyjmuje się istnienie negatywnego wpływu bardzo intensywnego żywienia cieliczek na późniejszą ich długość życia.
Natomiast zostało dowiedzione, że w następstwie intensywnego odchowu wymię zawiera mniej tkanki gruczołowej i wykazuje skłonność do otłuszczenia oraz, że utrudnione są procesy fizjologiczne (przyspieszone tętno i oddechy, zwiększona przemiana materii). Wskutek tego może dochodzić do zwiększonego zużycia składników pokarmowych, kolejnego ekonomicznie negatywnego czynnika, który przemawia za przeciętną intensywnością odchowu.

Błędy w żywieniu

admin — Sat, 19 Jun 2010 09:05:38 +0000

U cieląt nieprawidłowe żywienie, szczególnie w okresie pojenia bardzo szybko doprowadza do wystąpienia biegunki i różnych schorzeń. Przyczyną tego może być sama pasza lub sposób jej skarmiania. Jako najczęstsze błędy można tu wymienić:
1.   Składowanie preparatu mlekozastępczego w wilgotnym miejscu i spowodowane tym samym zepsucie paszy.
2.   Zbyt niska temperatura pójła podczas jego przygotowania, a następnie pojenia (przestrzegać zakresu temperatur podanego w instrukcji producenta!), tworzenie się brył w wyniku niedokładnego mieszania (stosować miksery) oraz nierównomierne dawkowanie.
3.   Zbyt wczesne dokarmianie paszami stałymi, szczególnie zaś cieląt pochodzących z zakupu.
4.   Niewłaściwa jakość mleka chudego lub serwatki.
5.   Niedostateczna czystość, a także nieregularny czas pojenia z występującym niekiedy przekarmieniem.
6.   Zbyt duże dawki paszy treściwej przy jednocześnie małych ilościach siana lub złej jego jakości.
W razie wystąpienia biegunki pierwszym środkiem zaradczym jest zrezygnowanie z pójła i podanie w jego miejsce naparu z rumianku i kopru z domieszką preparatu przepisanego przez lekarza weterynarii. Biegunką hamuje również siemie lniane oraz sproszkowany węgiel drzewny.
Skutki nieprawidłowego żywienia są potęgowane, gdy cielęta utrzymuje się w pomieszczeniach z przeciągami, zimnych i źle przewietrzanych. Dlatego też niezależnie od żywienia należy również pamiętać o właściwych warunkach utrzymywania cieląt.