Żywienie w drugim roku życia
W drugim roku życia bydła można z dwóch powodów zrezygnować częściowo lub całkowicie z podawania paszy treściwej: po pierwsze, pojemność żwacza jest stosunkowo duża, a po drugie, początkowo konieczna jest koncentracja składników pokarmowych na poziomie ok. 5,2 MJ NEL/kg s.m., a następnie wymagania te maleją. Nie oznacza to jednak wcale, że młode bydło, szczególnie w pierwszej połowie drugiego roku życia można karmić tylko paszą małowartościową. Jak wynika z rys. 52 (wg Kirchgessnera 1978), odpowiadająca ilość dostarczanych składników pokarmowych strawność substancji organicznej ? jako wyraz koncentracji składników pokarmowych ? spada poniżej 60% dopiero od masy ciała wynoszącej ok. 400 kg.
W sezonie wegetacyjnym ekonomiczne żywienie zapewnia pastwisko.
Pastwiska dla wypasu młodego bydła ustępują znacznie pod względem intensywności użytkowania pastwiskom przemiennym w gospodarstwach utrzymujących krowy mleczne. Pomimo to, Cielęta mogą pobrać z zielonką 6?8 kg s.m. dziennie. Przy koncentracji składników pokarmowych ok. 5,6 NJ NEL/kg s.m., pokrywane” jest nie tylko zapotrzebowanie na te składniki, ale także i 10% dodatek, wymagany podczas okresu pastwiskowego. Przekarmienie trawą pastwiskową nie występuje. Ponieważ porost jest prawie zawsze ubogi w Na (poniżej 0,5 g/kg s.m.) należy na bieżąco udostępniać bydłu lizawki solne, umieszczając je najlepiej pod wiatami pastwiskowymi. Nie trzeba również zapominać o zwalczaniu pasożytów pastwiskowych, ponieważ mogą one znacznie zmniejszać przyrost zwierząt.
W okresie żywienia zimowego zadaje się do woli konserwowane pasze zielone o średniej koncentracji składników pokarmowych. Pasza podstawowa o miernej wartości wymaga dodatku suszonych wysłodków buraczanych. Karmienie młodego bydła do woli kiszonką z kukurydzy prowadzi zwykle do przekarmienia. Dlatego też ilość kiszonki z kukurydzy należy ograniczać, zaś zwierzęta powinny być dokarmiane gorszej jakości sianem lub słomą.
Pobranie przez zwierzęta 4,5?6 kg s.m. z kiszonką z kukurydzy
zapewnia wprawdzie dostateczne zaopatrzenie w energię, lecz występuje wówczas niedobór ok. 130?175 g białka ogólnego strawnego. Wyrównać ten niedobór można przez dodatek 0,5 kg poekstrakcyjnej śruty sojowej lub innej wysokobiałkowej paszy uzupełniającej, do której dodaje się ponadto mieszankę mineralną bogatą w Ca (ponad 20%) i uzupełnioną witaminami. Kiszonka z liści buraczanych powinna być uzupełniana sianem lub dobrą słomą pastewną. Na każde 20?25 kg takiej kiszonki konieczny jest dodatek 3? ?4 kg suchej paszy objętościowej. Dawkę paszy podstawowej uzupełnia się dodatkowo 1 kg suszonych wysłodków i 50?70 g witaminizowanej, bogatej w fosfor mieszanki mineralnej.
W drugim roku życia jałówek, z uwagi na zmniejszone wymagania dotyczące koncentracji składników pokarmowych w dawce, zasadniczą lub wyłączną paszą podstawową może być uzdatniona słoma. W wielu doświadczeniach żywieniowych przeprowadzonych w Zakładzie Doświadczalnym Chowu Zwierząt w Aulendorf wykazano, że jałówki (niemieckie Simentale) powyżej 350 kg, szczególnie chętnie pobierały słomę traktowaną NH3, która może pokryć bardzo znaczną część zapotrzebowania na pasze podstawowe.
Z badań przeprowadzonych przez Scholza (1981) wynika, że dzienna ilość pobieranej słomy traktowanej NH3 przez 18-miesięczne jałówki odpowiadała na początku 15-tygodniowego doświadczenia ok. 1,4%, a w końcowej jego fazie ok. 1,9% masy ciała jałówek.
Zwierzęta otrzymywały obok wymaganej normami ilości składników mineralnych i witamin, dodatkowo dziennie tylko 500 g otrąb pszennych, uzyskując średnie przyrosty dzienne m.c. ok. 400 g. Okres doświadczalny nie miał też żadnego ujemnego wpływu na zdrowie zwierząt, przebieg wycieleń, żywotność urodzonych cieląt i wydajność mleczną pierwiastek.
Optymalny termin pierwszego krycia lub inseminacji następuje, gdy masa ciała jałówki osiąga ok. 400 kg. Jeśli stosuje się podaną intensywność żywienia masę tę osiąga bydło w wieku 1,5 roku. Natomiast przy zwiększonej intensywności odchowu konieczne jest wcześniejsze krycie; inseminowanie w wieku poniżej 1,V4 roku wchodzi w rachubę jedynie wtedy, gdy cielęta odchowywane są przy matkach. Optymalny wiek pierwszego wycielenia określa się na wiek 27 mies.